skip to Main Content

Makena’s tragische verlies

Vreugde en verdriet liggen soms heel dicht bij elkaar zo ondervonden de verzorgers en de kudde (senior-) weesolifanten onlangs bij de opvang in Ithumba in Kenia.
Op de ochtend van 10 september keerde seniorwees Makena vol trots naar de opvang terug om haar pasgeboren dochter aan de verzorgers en de weesolifanten te laten zien. De verzorgers wisten dat Makena zwanger was maar niet precies wanneer de kleine geboren zou worden. Het kleintje kreeg de naam Mumo dat ‘vrede’ betekent. Mumo was Makena’s eerste baby. Ondanks het feit dat ze werd geboren op het hoogtepunt van het droge seizoen, bleek Mumo gezond te zijn. Hoewel Makena niet de eerste seniorwees is die moeder is geworden van een in het wild geboren jong, is het elke keer opnieuw een heel bijzonder moment. Juist omdat de seniorwezen zelf als baby-weesolifantjes in het weeshuis zijn gekomen en daar zijn grootgebracht. Makena was slechts drie weken oud toen ze in 2006 in de babyopvang kwam. Ongeveer zeven jaar geleden heeft ze samen met een aantal vriendinnen de stap naar een zelfstandig leven in de natuur gezet en zich bij de kudde seniorwezen onder leiding van Yatta aangesloten.
Mumo bracht haar eerste dagen met haar moeder en tante Ishanga in de omgeving van Ithumba door, omringd door de kudde seniorwezen onder leiding van Yatta, die Makena de noodzakelijke ondersteuning gaven die elke kersverse moeder nodig heeft. Toen, geheel onverwachts, trokken Makena, Mumo en Ishanga de wildernis van Tsavo National Park in en bleven drie dagen weg. In Ithumba is het altijd een komen en gaan van verschillende seniorwezen, dus hun vertrek was aanvankelijk geen reden tot bezorgdheid, maar toen ze na de derde dag nóg niet waren teruggekeerd naar de opvang voor water, begon hoofdverzorger Benjamin zich zorgen te maken. Uiteindelijk verschenen Makena, Ishanga en Mumo de volgende dag tegen de middag weer bij het modderbad. De dagen in de wildernis hadden duidelijk zijn tol geëist van Mumo, die mager, verbrand en zichtbaar uitgeput was met schrammen over haar hele lichaam. Waar ze heen waren gegaan en wat er precies is gebeurd, blijft een raadsel. Iedereen die aanwezig was kon zien dat er iets goed mis was met Mumo. Zelfs de aanwezige wilde bullen bij het modderbad waren bezorgd en inspecteerden de baby voorzichtig met hun slurf. De verzorgers onderzochten Mumo behoedzaam en verwijderden diverse teken. Ook brachten ze verse luzerne naar het modderbad, zodat Makena en Ishanga een extra portie bijvoeding hadden om aan te sterken. Bezorgd over haar uitgedroogde conditie gaven de verzorgers Mumo, onder toeziend oog van Makena, drie flessen met een mengsel van water en zouten tegen uitdroging, die het kleine olifantje gulzig leegdronk. Ongeveer dertig minuten na hun aankomst in het modderbad arriveerden seniorwees Yatta en haar grote kudde opgewonden met een luid verwelkomend gerommel.

Op een gegeven moment gleed Mumo in de waterbak. Het was ongelooflijk hoe alert Makena op de situatie reageerde door haar baby heel behendig met haar slurf uit de waterbak te tillen, nog voordat de verzorgers zelfs maar konden reageren. De verzorgers hebben veel meer ervaren moeders zelden zo’n behendige manoeuvre zien uitvoeren. Hoewel de verzorgers verward waren door de raadselachtige gebeurtenissen en heel bezorgd om Mumo, was Makena een zeer beschermende en attente moeder. De verzorgers besloten om Makena, Ishanga en Mumo naar de opvang te begeleiden. In eerste instantie werkten ze mee, maar Ishanga leek Makena over te halen om niet naar de opvang te gaan, waardoor Makena urenlang in tweestrijd stond. Pas toen het donker was kwamen de verzorgers met Makena en Mumo bij de opvang aan. De verzorgers plaatsten Makena en Mumo in een eigen ruimte met een portie bijvoeding zodat moeder en dochter tot rust konden komen. Helaas was Makena het toch niet eens met dit plan en brak door de poort. Met haar baby aan haar zijde herenigde Makena zich met Ishanga en Yatta en trok samen met hen de natuur in. De verzorgers waren opgelucht toen ze zich de volgende ochtend weer bij de opvang lieten zien. Mumo zag er iets vitaler uit dan de dag ervoor. Hoopvol deden de verzorgers nog een poging om Makena, Mumo en Ishanga naar de opvang te begeleiden, waar ze in alle rust konden aansterken. Makena verzette zich opnieuw tegen de goede bedoelingen van de verzorgers en trok wederom de natuur in. Ingrijpen in het leven van de seniorwezen vormt altijd een risico, want als de verzorgers de persoonlijke grens van de betreffende olifant(en) overschrijden, bestaat de kans dat het dier in kwestie zich voor altijd van hen zal vervreemden.
De volgende ochtend verscheen Makena opnieuw bij de opvang met Mumo aan haar zijde. Enige tijd wandelde Makena weer weg, maar ze kwam niet ver omdat Mumo plotseling ineenzakte en roerloos op de grond bleef liggen. Het kostte Makena geruime tijd om de realiteit van de situatie te doorzien. Ze porde Mumo teder met haar slurf en voeten en probeerde wanhopig om haar dochter overeind te krijgen. Ishanga raakte in paniek en begon Makena’s pogingen om Mumo overeind te helpen, te kopiëren. Hoofdverzorger Benjamin merkte dat er iets goed mis was en haastte zich naar Mumo. Makena stond Benjamin toe Mumo te onderzoeken, maar het werd snel duidelijk dat Mumo was overleden. Dit kwam als een enorme schok voor de verzorgers. In de daaropvolgende uren bleef Makena waken over het lichaam van haar baby en verwerkte haar verlies met de moed en serene kalmte die zo kenmerkend zijn voor olifanten. Ze stond met haar hoofd gebogen, klaarblijkelijk op infrasone wijze communicerend met alle olifanten in haar omgeving omdat op dat moment overal luid gerommel te horen was toen talloze wilde bullen ter plaatse kwamen om het rouwende paar te troosten.

Het droge seizoen is altijd een zeer zware en moeilijke periode voor olifanten, door het gebrek aan voldoende gevarieerde vegetatie en een tekort aan water. De situatie is nóg uitdagender voor een pasgeboren baby en een onervaren moeder. Het raadselachtige is dat de olifanten in Ithumba tijdens de droge periode altijd kunnen rekenen op voldoende voedsel en water. Daarom blijft het onduidelijk wat Makena ertoe bewoog om zich met haar pasgeboren baby in de door droogte geteisterde wildernis van Tsavo National Park te begeven, terwijl ze alles wat ze nodig had om te overleven bij de opvang kon vinden. Ook blijft het onduidelijk wat er tijdens die drie dagen daadwerkelijk is gebeurd. Makena leek zich te realiseren dat ze, mede door haar onervarenheid, een aantal inschattingsfouten had gemaakt, maar dat besef kwam helaas te laat. Het is voor zover bekend de eerste keer dat een baby van een seniorwees het niet heeft gered. Olifanten leren essentiële levenslessen door belangrijke en soms heel ingrijpende gebeurtenissen. Deze wijsheid, hoe tragisch ook, zal Makena maar zeker ook de andere seniorwezen in de toekomst van pas komen. Momenteel is Makena intens verdrietig over het verlies van Mumo, en is de verslagenheid groot bij alle (senior-) wezen en de verzorgers. Het zal zowel de olifanten als de verzorgers tijd kosten om dit verlies een plekje te geven.

© Sheldrick Wildlife Trust

Back To Top