fbpx
Content voor Ingelogde Gebruikers
Olifanten Zijn De Hoeksteen Van Het Ecosysteem

Olifanten zijn de hoeksteen van het ecosysteem

Klimaatverandering heeft grote gevolgen voor de wereld waarin we leven. Door de opwarming van de aarde smelten gletsjers, stijgt de zeespiegel, sterven soorten uit en nemen zware weersomstandigheden zoals overstromingen, extreme droogte en orkanen toe. Tweehonderd jaar geleden leefden er minder dan een miljard mensen op aarde. Tegenwoordig zijn dat er 7,8 miljard en de bevolking groeit nog steeds. Volgens de Verenigde Naties zal het aantal mensen in 2050 waarschijnlijk met 30 procent zijn toegenomen. In 2100 zullen er circa 11 miljard mensen op de aarde rondlopen.

De mens vormt wereldwijd de grootste bedreiging voor het voortbestaan van de natuur. Door ontbossing op grote schaal, verstedelijking, de industrie, de landbouw en het gebruik van fossiele brandstoffen bevindt de hoeveelheid kooldioxide in de lucht zich op het hoogste niveau ooit sinds miljoenen jaren. De chemische vervuiling door de mens verandert de kringloop van het leven zowel in het water als op het land in dode zones waar het leven voorgoed is vernietigd. Menselijke acties bedreigen nu meer dier- en plantensoorten met uitsterven dan ooit tevoren. Door toedoen van de mens sterven soorten bovendien 100 keer sneller uit dan zonder menselijke invloed. In de laatste vijftig jaar zijn door toedoen van de mens populaties wilde dieren, waaronder olifanten, meer dan gehalveerd en heeft de mens hun leefgebieden en hele ecosystemen ernstig verstoord, terwijl de menselijke populatie juist is verdubbeld. Dit heeft al tot het uitsterven van verschillende diersoorten geleid. Veel andere diersoorten zoals olifanten zijn ernstig bedreigd.

Mensen denken dat olifanten de natuur verwoesten door het omhalen van bomen, maar dat is niet zo. Als natuurarchitecten herscheppen olifanten ‘wildgroei’ in de natuur. Daarnaast geven olifanten leven terug aan de natuur door het verspreiden van zaad via hun uitwerpselen. Door het neerhalen van bomen en het graven van kuilen in droogstaande rivierbeddingen zorgen olifanten ervoor dat kleinere diersoorten ook beschikking over voedsel en water hebben. Doordat olifanten de vruchten van verschillende planten eten worden de zaden via hun uitwerpselen tot wel 65 km ver verspreid naar nieuwe locaties. Hierdoor concurreren nieuwe zaadjes niet met hun voorouders, blijft de biodiversiteit behouden en wordt een tekort aan voedingsstoffen in natuur vermeden. Olifanten spelen dus een essentiële rol bij de instandhouding van de natuur in Afrika en Azië en zijn de hoeksteen van het ecosysteem. In een kleiner wordend leefgebied kan de natuur zich onvoldoende herstellen. Zonder olifanten zullen er grote veranderingen in de natuur ontstaan, met verstrekkende negatieve domino-effecten op de talrijke plant-en diersoorten die afhankelijk zijn van de verloren leefgebieden. Er is maar een soort zoogdier dat de natuur moedwillig verwoest en dat is de mens.

In Botswana zijn er begin mei meer dan 350 olifanten op mysterieuze wijze gestorven. De exacte doodsoorzaak is nog onbekend. De lokale bevolking heeft gemeld dat sommige olifanten zich kort voor hun overlijden in cirkels renden en met hun achterpoten sleepten. Dit wijst erop dat toxines de hersenfunctie van deze olifanten hebben beïnvloed.

Verstedelijking, landbouw en palmolie plantages nemen steeds meer het leefgebied van olifanten in. Hierdoor worden de natuurlijke leefgebieden van olifanten steeds kleiner en worden olifanten door de mens steeds verder in het nauw gedreven. Olifanten op zoek naar voedsel en water komen steeds vaker in de problemen doordat ze overal mensen tegenkomen op hun eeuwenoude migratieroutes, met verstrekkende gevolgen van dien. De mens verdrijft olifanten vervolgens uit hun steeds kleiner wordende habitat met vergif, explosieven en door afschot. Op 4 juni jl. stierf in de Indiase deelstaat Kerala een zwangere olifant na het eten van voedsel dat gevuld was met explosieven. Dit incident veroorzaakte landelijke protesten. Veel natuuractivisten zeiden dat vergelijkbare situaties helaas vaker voorkomen.

Onderzoek wijst uit dat het ongeveer 15 jaar kan duren om deze situatie te keren.

Wereldwijd moeten overheden daadkrachtiger optreden en strenger handhaven op de naleving van strikte milieuwetten die illegale houtkap, stroperij en de trofeejacht stoppen, corruptie tegengaan, vervuiling verminderen en boeren helpen meer plantaardig voedsel te verbouwen op minder land. Het stoppen van de massale vernietiging van de natuur door de mens is de enige oplossing om op termijn het uitsterven van alle dier- en plantensoorten te voorkomen en de biodiversiteit op aarde te behouden. Leven met respect voor en het behoud van de natuur is van levensbelang voor álle levende wezens, inclusief de mens, die afhankelijk zijn van de natuur op aarde en de zuurstof die door bomen wordt geproduceerd.

© Jaco van Tol

Scroll naar boven