skip to Main Content

Southern Tanzania Elephant Program - Methodes

Bijenkorven

Het idee is eenvoudig: een bijenkorfomheining staat opgesteld in een gebied waar olifanten de velden van boeren betreden. Het ‘hek’ is gemaakt van bijenkorven, die aan draden tussen de palen zijn gehangen, afgewisseld met ‘dummy bijenkorven’ (stukken hout die op bijenkorven lijken) om het hek langer te maken. Wanneer een olifant contact maakt met het hek, trillen de draden, waardoor de bijenkorven trillen en de bijen uit de bijenkorven komen. Olifanten houden er niet van om door bijen gestoken te worden, vooral niet op de dunne huid rondom hun gezicht, oren en slurf. Olifanten houden ook niet van de geur en het gezoem van bijen, en hebben zelfs een speciale ‘bee alarm call’ om elkaar te waarschuwen voor de aanwezigheid van deze kleine diertjes. Wanneer de olifanten zich terugtrekken is het gevaar van confrontaties met boze boeren ook onmiddellijk geweken. De bijenkorfomheining biedt ook een alternatieve bron van inkomsten voor de boeren. De olifantvriendelijke honing uit de bijenkorven wordt op grote schaal verkocht.

Uit onderzoek bij een bosboerderij is gebleken dat door de bouw van een bijenkorfhek van 1,2 km, de helft minder olifanten de landbouwgrond hebben betreden, waardoor ook de helft minder olifanten in levensbedreigende situaties zijn beland. STEP bepaalt waar een bijenkorfomheining wordt geplaatst, op basis van gegevens die worden verzameld door een Local Elephant Monitor. Elephant Monitors besteden ten minste 20 dagen per maand aan het volgen van de olifanten; ze markeren waar de dieren zijn gesignaleerd bij boerderijen, waar ze water drinken en waar ze weer terugkeren naar de beschermde natuurgebieden. Aan de hand van deze informatie bouwt STEP lineaire bijenkorfhekken langs de grenzen van deze natuurgebieden, precies op de plekken waar de olifanten veelvuldig de landbouwgronden betreden. STEP zorgt er tevens voor dat de olifanten-doortrekroutes niet worden geblokkeerd, omdat olifantenkuddes zich continu moeten kunnen blijven verplaatsen.
Er komen steeds meer mensen dichtbij de natuurgebieden wonen. Het is daarom van cruciaal belang dat het vreedzaam samenleven van de bevolking en de olifanten voortdurend wordt bewaakt. STEP voert daarom heel veel gesprekken met de boerengemeenschap. Ze plannen regelmatig vergaderingen met de dorpsraden, om het concept van de bijenkorfomheining te kunnen introduceren. Wanneer boeren geïnteresseerd zijn in deelname aan het project, worden ze uitgenodigd voor intakegesprekken en zo is in de loop der jaren een hoogwaardige samenwerking ontstaan tussen STEP en de boerengemeenschap. Het betreft hier mannen en vrouwen van alle leeftijden en iedereen brengt zijn/haar eigen ervaring en vaardigheden mee. Zodra een groep is geselecteerd en akkoord gaat met de algemene voorwaarden van het bijenkorfproject, begint het bouwen van hun hek. Het bouwen van zo’n hek is enorm zwaar werk en vergt vaak flink wat graafwerk om de palen stevig te kunnen plaatsen. Zodra de palen zijn ingegraven, kunnen de groepen beginnen met het ophangen van de korven. Bijen houden van schaduwrijke gebieden, dus soms moeten de groepen schaduwdaken boven de bijenkorven bouwen. STEP heeft al geholpen bij het bouwen van acht bijenkorfomheiningen: zes in de Kilombero Valley, tussen Udzungwa Mountains National Park en Selous Game Reserve, en twee bij de westelijke grens van Rungwa Game Reserve ten noorden van Ruaha National Park. Er zijn ook meer dan 150 mensen opgeleid voor de bijenteelt en het onderhoud van de bijenkorfhekken.

Het resultaat van Bijenkorven

De bijen zijn een alternatieve bron van inkomsten, de honing wordt op grote schaal verkocht
Olifanten betreden landbouwgrond voor de helft minder sinds de komst van bijenkorfhekken
Olifanten blijven weg van de landbouwgrond, waardoor een mens-olifant conflict wordt voorkomen

Lees meer over de andere methodes die STEP inzet om mensen en olifanten naast elkaar te kunnen laten leven zonder conflicten

Back To Top